Anasayfa / Yaşam / Uykusuzluk Nedir ve Sağlığınızı Nasıl Etkiler?
uykusuzluk nedir?

Uykusuzluk Nedir ve Sağlığınızı Nasıl Etkiler?

Günümüzde çoğu insan az uyuduğunu büyük bir gururla sergileme çabası içerisinde. Az uyku uyuyanların daha zeki olduğuna dair efsaneyi, “bütün gece uyumadım”, “günlerdir 4 saatlik uykuyla duruyorum” gibi cümleler herkesin ağzında sakız olmuş durumda. Uykusuzluk övünülecek bir şey midir? Kesinlikle hayır.

Uyku Nedir ve Neden Uyuruz?

Uykuya neden bağımlı olduğumuz konusunda bilimsel olarak fazla kanıt bulunabilmiş değil. Beynimizin ve vücudumuzun dinlenebilmesi için uykunun gerekli olduğu konusunda bir karar birliği var. Son yıllarda gerçekleştirilen çalışmalar değişik teoriler üzerinde duruyor.

Uykunun beyindeki sinir hücrelerinin arasındaki iletişim sistemini güçlendirdiği fikri ortaya atılmış durumda. Gün içinde sürekli aktif olarak beynimizi çalıştırıyoruz. Bu sinir hücreleri arasında yani bağların oluşması anlamına geliyor. Yeni teoriye göre, gün içinde oluşan bu bağlar uyku esnasında güçleniyor. Önemsiz olanlar ise beyinden siliniyor. Sınavlara çalışırken yatmadan önce son bir kez tekrar etmek belkide bu yüzden önemli.

Uyku Evreleri Nelerdir?

Uyku REM (RapidEyeMovement) ve non-REM evrelerinden oluşmaktadır. Uykuya daldığınızda önce non-REM fazı gerçekleşir, daha sonra kısa bir REM fazı oluşur ve siz uya­nana kadar bu evreler birbirini takip eder. Non-REM fazı da or­talama 5-15 dakika süren üç fazdan oluşur. Birinci fazda gözler kapalıdır, ama kolaylıkla uyandırılabilirsiniz. Bu faz genellikle 5-10 dakika sürer. İkinci fazda ise hafif uyku durumundasınızdır. Bu fazda kalp hızınız yavaşlar ve vücut ısınız düşer. Aslında bunun nedeni bedenin kendini derin uykuya hazırlamasıdır. Sonuncu fazda artık derin uykuya dalarsınız. Biri seni uyandırırsa ilk birkaç dakika kendinize gelemezsiniz.

Uykuya daldıktan yaklaşık 90 dakika sonra REM fazı başlar. Göz hareketlerinin belirgin olduğu bu faz aynı zamanda rüya gördüğünüz dönemdir. Sabaha kadar devam eden bu REM ve non-REM döngüsü içinde her dönemi daha uzun sürmeye devam eder.

Yaşlanınca Uykusuzluk Problemi Neden Artar?

Yaşlandıkça daha yüzeysel uyumaya başlarsınız ve derin uykuda geçirdiğiniz zaman çok daha kısa olmaya başlar. Bebeklerin uykularının REM evresi tüm uykunun %50’sini oluştururken bu oran erişkinler için %20’dir. Galiba rüya da hayal kurmak gibi, biz büyüdükçe azalıyor.

Uyku Kalitesi Bozulursa Ne Olur?

Uyku kalitesini kaybettiğiniz zaman hem psikolojik hem de fiziksel olarak sağlığınızı korumanız zorlaşır. Herkesin uyku ihtiyacı birbirinden değişkenlik gösterir. Çocukken daha fazla olan uyku saatleri erişkinlik döneminde gittikçe azalır. Özellikle erişkin dö­neme geldiğimiz zaman en azından 7-8 saatlik kaliteli bir uyku uyumanız gereklidir. Aksi takdirde sağlık problemleri ile karşılaşabilirsiniz.

Uykusuzluk Son Yıllarda Neden Artış Gösterdi?

Stres ve yanlış beslenme uykusuzluğun en büyük sebepleri olarak gösterilebilir. Uykunun kalitesini bozan yiyecek ve içeceklerin başında kahve gelir. Kahvenin vücuda alındıktan sonra vücuttan atılma süresi yaklaşık dört saattir; dolayısıyla akşam 7’den, 8’den sonra içilen kahveler kafeinin vü­cutta uzun süre barınmasına neden olduğu için uyku ka­litesi bozulmakadır. Yine çikolatada bulunan kafein etkisi itibariyle uykunun derin faza geçmesini önler. Böylece derin fazda uyuma süresi azaldığı için kalite gittikçe bo­zulmuş olur. Yine çay içindeki tein maddesi nedeniyle uyku ka­litesini bozan bir kimya yapısına sahiptir. “Uykusuzluğa karşı nasıl beslenilmesi gerekir? konusunda daha detaylı bilgi için, linkteki yazımızı okuyabilirsiniz.

Elektronik Cihazlar Uyku Kalitesini Bozar mı?

Uyku kalitesinin bozulmasının önemli nedenlerin­den bir diğeri de elektronik cihazlara olan bağımlılık veya televiz­yon seyretme alışkanlığıdır. Bütün deneyler, yatak odasında bulunan televizyonların uyku kalitesini bozduğunu gösteriyor. Özellikle televizyon açık bir şekilde uyuyan bir kişinin uyku kalitesinin bozulduğunu ve uykusunu alamamış bir şekilde uyandığını gözlemliyoruz. Çünkü açık televizyon derin uykuya geçmemizi engeller ve uykunun fazlarını ciddi derecede bozar.

Kaliteli Uyku için Ortam Nasıl Olmalı?

Uykunun kaliteli olması için karanlık ve sessiz bir ortama ihtiyacımız vardır. Çünkü karanlık ortamda melatonin adı verilen bir hormon salgılanır ve melatonin kaliteli bir uyku uyumamızı sağlar. Televizyonun sürekli açık kalması veya lambanın açık bırakılması ortamdaki ışığın artmasına,bu da melatonin hormonunda salınım bozukluklarına ve böylece uykunun kalitesinin bozulmasına neden olur. Aynı zamanda cep telefonunu başucunda şarja koy­mak veya cep telefonunu açık bırakmak, tablet seyretmek tüm bu söylediğimiz nedenlerle uyku kalitesini bozabilir.

Uykusuzluğa Karşı Nasıl Önlem Alınır?

Öncelikle uyku düzenini mümkün olduğu kadar oturtmaya çalışmanız gerekli. Her gün belli saatlerde yatıp, belli saatlerde uyanmaya çalışmak uyku düzenini kurmak için yapabileceğiniz en doğru şeylerden biri. Yatağa girmeden önce ılık bir banyo vücudunun ve kasların gevşemesine yol açacak ve daha rahat uyumanızı sağlayacaktır. Gün içinde yapacağınız egzersizler ve kaslarını çalıştıracak olan bazı gevşeme hareketleri yorgunluğunuzu biraz daha art­tıracak ve daha iyi bir uyku olanağı sağlayacaktır. Gün içerisinde kalsiyum açısından zengin besinler tüketmek uykunuzu olumlu etkileyecektir.

Uykusuzluğun Neden Olduğu Hastalıklar

  • Bağışıklık Sisteminin Zayıflaması: İyi bir uyku bağışıklık sis­temini ayakta tutan faktörlerdendir. Eğer bunu kaybe­dersek bağışıklık sistemimiz zayıflar ve bu durumda enfeksiyonlara açık hale geliriz. Özellikle uykusuz kal­dığımız günlerde nezle ve grip gibi bazı hastalıklara yakalanma ihtimalimiz ciddi anlamda artar.
  • Kilo Problemi: Uykusuzluk çeken kişiler uykusuzluk dönemlerinde çoğunlukla yemeyi ve içmeyi tercih ederler. Bazen uyu­mak için yiyip yatmayı denerler. Aynı zamanda uy­kusuzluk gün içinde kişinin enerjisini düşürdüğü için egzersizden uzak kalırlar; bu durumda yedikleriyle al­dıkları kalorileri yakmaları da zorlaşır. Bu da obeziteye davetiye çıkarır.
  • Psikolojik Sorunlar: Uyku aynı zamanda psikolojik olarak iyi hissetmenin bir gereğidir. Yani ruh sağlığımız için olmazsa olmazlar­dan biridir.
  • Diyabet: Beş saatin altında uyuyan kişilerde diyabet riskinin arttığını gösteren çalışmalar vardır. Çünkü uykusuzluk vücudumuzdaki şeker metabolizmasını bozar.
  • Cinsel İsteksizlik: Uykusuzluk cinsel isteksizliği de arttırır. Çünkü bili­yoruz ki, yeterli uyumayanlar da libido dediğimiz cinsel istek azalır.
  • Kalp Hastalıkları: Uykusuzluk kalp hastalığını tetikler Uzun süre devam eden uykusuzluk durumlarında kalp ritmi artar, dolayısıyla kan basıncıyla birlikte bazı biyokimyasal maddeler yükselir. Bunun sonucunda kalbin üzerine düşen yük artar, pompa gücü daha fazla kullanılır ve bu durum kalp yetersizliği ile birlikte belli bir noktada kalp hastalıklarını tetikleyebilir.

Ciddi anlamda uykusuzluk çekenler mutlaka doktorlarına başvurmalıdır.

Bunu kaçırma!

İşitme Kaybı Nedir?

İşitme Kaybı Nedir ve Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Bazı durumlarda kulağa ait hastalıklar, bazen de dış kulak yolunda olan basit kirlilik bile ses …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir