Anasayfa / Bilim & Teknoloji / Samanyolu Galaksisi Hakkında Bilgiler

Samanyolu Galaksisi Hakkında Bilgiler

Eğer iyi ve karanlık bir gözlem yerinde bulundaysanız Samanyolu‘nu görmüş olabilirsiniz. Neredeyse bir buluta benzer ve bir bakıma öyledir de. Bu yıldız bulutu, galaksimizin içeriden görünüşüdür. Bir şekilde galaksimizin dışına çıkıp Samanyolu’na doğru baksanız, merkez boyunca uzayan bir ışık çubuğuna sahip parlak bir çekirdeğin etrafında dolanan sarmal kollarıyla, devasa bir ışık diskine benzediğini görürdünüz. Galaksimiz yaklaşık 11 milyar yıldır buralardadır; daha küçük yıldız yığınlarından oluşmuş, bugün içinde yaşadığımız bu muazzam büyüklükteki yıldız şehrine dönüşmüştür.

Samanyolu Galaksisi’nin Oluşumu

Galaksilerin oluşum tarihi, astronomların daha yeni anlamaya başladığı bir şeydir. Hikâye şöyledir: Büyük Patlamadan birkaç yüz bin yıl sonra evren, bazı yerlerde daha yoğun olan, dağılmış bir madde kütlesiydi. Bu “aşırı yoğun” alanların içinde oluşmaya başlayan ilk yıldızlar bizim galaksimizin ve onun çekirdeğinde toplaşmış küresel kümelerin tohumları oldu. Milyarlarca yıl sonra, yıldız ve diğer maddelerle ciddi bir kütleye sahip olan, yuvarlak biçimli genç Samanyolu dönmeye başladı. Bu hareket onun, bugün bildiğimiz disk şekline çökmesine sebep oldu.

Samanyolu Galaksisi Hakkında Sayısal Bilgiler

  1. Galaksimizde 400 milyardan fazla yıldız vardır,
  2. Samanyolu yaklaşık 120.000 ışık yılı enindedir.
  3. Galaksimiz kendi ekseni etrafında döner ve her bir dönüşünü 220 milyon yılda tamamlar.

samanyolu galaksisi

Galaksi Turu

Samanyolu’nun merkez bölgesi yıldızlarla ve Sagittarius A adındaki kara delikle yoğun biçimde doludur. Gaz ve toz bulutlarıyla gizlenmiş olduğu için galaksimizin çekirdeğini göremezsiniz ancak burası oldukça kalabalık bir yerdir. Çekirdeğin iç kısmında galaksideki en eski yıldızlardan bazıları bulunur; bunlar yaklaşık 10.000 ışık yılı çapındaki, küreyi andıran bir alanın içine doluşmuşlardır. Çekirdekten dışarı uzanan, gaz ve yıldızlardan oluşan bir çubuk, galaksinin, Kalkan Güneyhaçı Kolu ve Kahraman Kolu adındaki iki ana sarmal koluna bağlanır. Merkezden uzanan daha küçük kollar şunlardır:

  • Yay Kolu
  • Yakın 3 Kiloparsek Kolu
  • Uzak 3 Kiloparsek Kolu
  • Dış Kol

Güneş, merkezden 26.000 ışık yılı uzaklıkta, Orion Kolu denen bir alt kolda bulunur. Sarmal kollar, galaksinin yassı düzlemi olan galaksi diskini biçimlendirir. Bu disk ağırlıklı olarak, süregiden yıldız oluşumu alanları olan gaz ve toz bulutlarıyla yıldızlardan oluşmuştur.

Galaksi Grubunun Bir Üyesi

Samanyolu, Yerel Grup adı verilen, elli beş galaksiden oluşan grubun bir parçası olarak evrende seyahat eder. Diğer üyeler arasında Büyük ve Küçük Macellan Bulutları ile Andromeda Galaksisi yer alır.

samanyolu haritası

Diski, yaklaşık 200.000 ışık yılı çapında bir uzay alanını kaplayan, galaksi halesi çevreler. Bu, birbirlerine kütleçekimsel olarak bağlı yaşlı yıldız toplulukları olan pek çok küresel kümeyi içerir. Galaksinin çekirdeğinde dönen küresel kümelerin galaksiyle yaklaşık aynı zamanda oluştukları düşünülür. Görünen halenin ötesinde, karanlık madde denen bilinmeyen bir madde küre biçiminde yoğunlaşmış olarak bulunur. Galaksimizle ilgili x-ışını verileri kullanılarak yapılan son çalışmalar, galaksinin, oldukça sıcak gazlardan oluşan bir balonun içine gömülü olarak evreni dolaştığım göstermiştir.

İnsanoğlu ve Samanyolu

Dünyadaki değişik kültürlerde Samanyolu nun Dünyadan göründüğü kısmına oldukça şiirsel bazı isimler verilmiştir. Latincede Via Lactea denen galaksinin İspanyolca’daki adı da buna benzemektedir: Lâctea. Bu ışık bandının Korece adı “Gümüş Nehirdir. Güney Amerika’da kadim trika gözlemcileri Samanyolu’nu lama, akbaba ve onların bildiği diğer hayvanlardan oluşan takımyıldızları arasından akıp geçen Göksel Bir Nehir olarak görmüşlerdir. Avustralya’daki Aborjinler onun, yeraltına uzanan bir nehir olduğuna inanmışlardır. Bugün ise Samanyolu, insanların incelemesi için sayısız yıldız boka yıldız kümesi, bulutsular ve diğer cisimler sunan, gözlemleneli çok muhteşem bir gökyüzü parçası olarak bilinmektedir.

samanyolu manzarası

Samanyolu, galaksi birleşmeleriyle büyümeye devam etti. Zaman içinde bu çarpışmalar sarmal kolların gelişmesine yardımcı oldu. Aslında galaksimiz, küresel cüce galaksilerle birleşmesinden gelen yıldızları hâlâ özümsemekte ve iki uydu galaksi olan Büyük ve Küçük Macellan Bulutlarından çeşitli maddeler çekmektedir. Süreç henüz tamamlanmamıştır. Samanyolu uzayda, saniyede tahmini 630 kilometre süratle hareket etmekte ve yakınındaki Andromeda Galaksisi ile birleşmeye doğru gitmektedir. Bu, yaklaşık 4-5 milyar yıl içinde gerçekleşecek ve en sonunda iki galaksinin yıldızları, gazı, tozu ve muhtemelen merkezlerindeki kara delikleri birleşecek. Bu süreç, birleşmiş cismin şeklini kökünden değiştirerek büyük yıldız oluşumu patlamalarını tetikleyecek ve en sonunda Yerel Grup’taki diğer galaksilerle birleşecek olan Milkdromeda Galaksisi adındaki dev eliptiği yaratacak.

Peki Neden Bir Çubuk?

Galaksimizin kalbinde, bazı gaz ve tozların yanı sıra yıldızlardan bir çubuk yer alır ve bunun nasıl oluştuğu, ne işe yaradığı büyük merak konusudur. Bu çubuk, astronomlar galaksimizin merkezi yakınlarında hareket eden yıldızlardan gelen ışığı incelediklerinde keşfedilmiştir. Çubuğun bir ucunun neredeyse doğrudan güneş sistemini işaret ettiğini görmüşlerdir. Galaksi bir çark gibi dönerken, çubuk bir silindir gibi hareket eder. Galaksinin merkezi etrafında uzun, kavisli yörüngeleri olan yüzlerce yıldız vardır; çubuğun da çekirdeğe yakın yıldızları karıştırarak hareketlendiren ve muhtemelen diskin dışındakileri de etkileyen dev bir mikser gibi hareket ettiği görülmektedir.

Bunu kaçırma!

solucan deliği

Solucan Deliği Nedir?

Solucan deliği nedir? Uzaydaki inanılmaz büyük mesafeleri kat etmek için solucak delikleri kullanılabilir mi? Solucan …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir