Anasayfa / Kimdir / Muammer El Kaddafi Kimdir? Kaddafi’nin Ölümü
Muammer El Kaddafi Kimdir Hayatı

Muammer El Kaddafi Kimdir? Kaddafi’nin Ölümü

Libya Devlet Başkanı Muammer El Kaddafi (1969-2011) savaş sonrası dönemin ne yapacağı önceden kestirilemeyen politikacılarının başında gelmekteydi. Panarabizm (Arap birliği) düşlerini devletleri birleştirmekle gerçekleştirmeyi birkaç kez boşuna denedi. Uluslararası terörü açıkça desteklemesi devrimci lideri 80’li yılların ortasında ABD ile açmaza soktu.

Kaddafi’nin Hayatı

Kaddafi Bir Bedevi ailesinin tek oğlu olarak Sirte Çölünde doğdu. Ne anne babası ne de üç kız kardeşi okuma yazma biliyordu. Dedesinin İtalyan sömürgecilerine karşı girişilen direniş hareketinde ölmesi, babasının da 2. Dünya Savaşı’nda yaralanması Kaddafi’nin her türlü yabancı egemenliğinden nefret etmesine yol açtı. Fizan’a yakın vaha kenti Sebha’daki liseden monarşiye karşı politik faaliyetinden dolayı atıldı. Trablusgarp yakınlarındaki Masrata’da liseyi bitirdikten sonra 1962’de tarih okumaya başladı. İki yıl sonra da Askeri Akademiye yazıldı.

1969: İktidarı Ele Geçirmesi

Kaddafi Askeri Akademiye devam ederken monarşiyi sona erdirmede tek aracın ordu olduğu kanısına vardı. Bu amaçla “Özgür Subaylar Hareketi” adı altında yasadışı bir örgüt kurdu. Bu isim daha önce kendisine örnek aldığı Mısır Devlet Başkanı Cemal Abdülnasır ve darbecileri tarafından da kullanılmıştı. Özgür subaylar, 27 yaşındaki Kaddafi’nin yönetimi altında 01.09.1969 tarihinde, o sırada tedavi amacıyla Türkiye’de bulunan ihtiyar Kral I. İdris’i askeri bir darbeyle tahttan indirdiler.

Örgütlenme becerisinden yoksun olduğu için bu darbeyi birkaç kez ertelemiş olan Kaddafi, Devrim Komuta Konseyi Başkanlığına ve Silahlı Küvetler Başkomutanlığına getirildi. İslamlaştırmaya yönelerek ülkesini Batı’nın etkilerine karşı kapadı. İtalyanların tümünü sınır dışı etti. İngiliz ve Amerikan askeri üslerini kapattı. Yabancı işletmeleri devletleştirdi. Geçirdiği apandisit ameliyatından sonra kendisine hastanede bakan hemşire Safiye ile 1970’te evlenerek ondan 5 çocuk sahibi oldu.

1970’ten Sonra: İktidarını Sağlamlaştırması

Parasız eğitim, sağlık hizmetlerinin düzenlenmesi, devlet tarafından mesken sağlanması ve asgari ücretin iki katma çıkarılması Kaddafi’nin halk tarafından sevilip tutulmasını sağladı. Düşman varsaydığı kişileri derhal devre dışı bıraktı. İktidara gelişinden üç yıl sonra eski 12 silah arkadaşından 6’sı ölmüş, tutuklanmış ya da sürgüne gönderilmişti.

Dış politika yönünden Kaddafi kedisini Panarabizm düşlerini gerçekleştirmek istediği Nasır’ın halefi olarak görüyordu. Ne var ki Arap Federasyonu için hazırlanan planların tümü (Mısır ve Suriye ile 3’lü anlaşma, 1971; Tunus’la konfederasyon, 1974 vb.) başarısızlığa uğradı.

1975: “Yeşil Kitap”

1973’te geliştirdiği 3. Teoriyi iki yıl sonra adını Peygamber Hazreti Muhammed’in renginden alan “Yeşil Kitap”ta yayınladı. Zaman zaman bir göçebe çadırında yaşamakla bilinçli olarak Bedevi geleneklerine bağlılığını kanıtlamaya çalışan devrim lideri Kaddafi için, bu teori kapitalizmle komünizm arasında bir orta yol anlamına gelmektedir. 1977 Anayasasıyla teorisini pratik uygulama alanına koydu. O zamandan beri Kaddafi Libya’yı “kendi kendini yöneten kitlelerin devleti” olarak nitelemektedir. İki yıl sonra bütün politik görevlerini Devrim Konseyine bırakmasına karşın gerçekte iktidarı devrimci lider olarak elden bırakmadı.

1986: ABD ile Karşı Karşıya Gelmesi

Kaddafi 70’li yıllardan başlayarak aralarında Tunus, Mısır ve Batı Sahra’nın da bulunduğu çok sayıda Afrikalı kurtuluş hareketini ve aralarında İrlanda’nın da bulunduğu Batı Avrupa’daki solcu terör gruplarını silah ve parayla destekledi. Amerika Başkanı Ronald Reagan 1986’da “Bir Numaralı Terörist” ilan edilen Kaddafi’yi, tam bir ekonomik ambargo ve Akdeniz’deki manevralarla kendi ülkesinde köşeye sıkıştırmaya çalıştı. Trablusgarp’taki karargahına yapılan Amerikan hava saldırısı sonucunda (15.4.1986) Kaddafi hafif yaralarla kurtulurken manevi kızı öldü ve iki oğlu ağır yaralandı. Bu Amerikan saldırısından sonra Kaddafi aylarca ortada görünmedi.

1988’den Sonra: İktidar Konumundaki Belirsizlik

80’li yılların sonundan beri Kaddafi’nin gücünün ne derecede sağlam olduğu açık olarak bilinmemektedir. Ekonomik zorluklar ve öğrencilerden, köktendincilerden ve ordunun bazı bölümlerinden kaynaklanan muhalefet kıpırdanışları resmî unvanı “Haşmetli Devrim Lideri” olan Kaddafi’nin iç politikada birtakım yumuşamalar yapmasına yol açmıştır.

Kaddafi’nin Ölümü

kaddafinin ölümü linç edilmesi

2011’de Arap Baharı etkisiyle Liby’da bir iç savaş yaşandı. 23 Ağustos 2011’de Trablus düştü ve Kaddafi rejimi yıkıldı. 20 Ekim 2011’de Sirte’de Ulusal Geçiş Konseyi askerleri tarafından yakalandı. Muammer El Kaddafi halk tarafından linç edilerek öldürüldü. 25 Ekim 2011 tarihinde Sahra Çölü’nde kimsenin bilmediği bir yere gömüldü.

Kaddafi’nin Yeşil Devrimi

Politik Teori

Halk, halk kongrelerinde tabandan örgütlenmeli ve resmi makamlarla birlikte bütün ulusal sorunları çözmelidir. Amaç “halkın halk tarafından denetlenmesi”dir.

Ekonomik Teori

Kimse başkasının emrinde çalışmamalıdır. Buna bağlı olarak kar ve para da kaldırılmalıdır.

Sosyal Teori

Milliyetçiliğin onaylanması: “Ulusal kurtuluş hareketleri sosyal hareketlerdir”.

Bunu kaçırma!

bruno kreisky hayatı

Bruno Kreisky – Avusturya Şansölyesi

Avusturya’nın ilk Sosyal Demokrat Şansölyesi (1970-83) Bruno Kreisky, Ortadoğu’da ve Doğu-Batı çatışmasında gösterdiği barış çabalarıyla …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir