Anasayfa / Kimdir / Mihail Gorbaçov Kimdir?
Mihail Gorbaçov kimdir?

Mihail Gorbaçov Kimdir?

Mihail Gorbaçov, Sovyetler Birliği’nin son lideri ve Cumhurbaşkanı’dır. Avukat kökenli bir siyasetçidir. SSCB Cumhurbaşkanlığı görevini 1990-1991 tarihleri arasında kısa bir süreliğine gerçekleştirebilmiştir. Eski Sovyetler Birliği lideri 2 Mart 1931 yılında Kafkasya’nın Stavropol bölgesinde dünyaya gelmiştir.

Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri (1985-1991) Mihail Sergeyeviç Gorbaçov çok uluslu devletinin iç düzenine dramatik reformlar uygulamakla kalmayıp, dünyanın düzenini de kökten bir biçimde değiştirdi. Ne var ki kendisinin başlattığı değişimler kendilerine özge bir dinamik geliştirince kendisi de buna ayak uyduramadı. 1991’de istifa etmesiyle Sovyetler Birliği’nin de sonu gelmiş oldu.

Mihail Gorbaçov Hayatı

Mihail Gorbaçov Kuzey Kafkasya’da Stavropol yakınlarında Privolnoye köyünde çiftçi bir babayla koyu Katolik bir annenin oğlu olarak dünyaya gözlerini açtı. 15 yaşında Genç Komünistler Birliğine (Komsomol) katıldı ve bundan dört yıl sonra Kızıl Bayrak Çalışma Nişanını aldı.

1952’den Sonra: Klasik Parti Kariyeri

Moskova’da hukuk eğitimini (1950-55) sürdürürken tanıştığı felsefe öğrencisi Raissa Titoranko ile 1956’da evlendi ve ondan bir kız çocuk sahibi oldu. Evlenmeden dört yıl önce SBKP (Sovyetler Birliği Komünist Partisi) üyesi olmuştu.

Mihail Gorbaçov hiçbir zaman avukatlık yapmadı; onun yerine partide klasik bir kariyer yaptı ve 1970’de Yüksek Sovyet’e seçildi. Bu arada tarım enstitüsüne devam etti ve verimi önemli derecede artıran tarımsal denemelerle kendisine tarım uzmanı olarak bir isim yaptı. 1980’de 49 yaşında Politbüro’nun en genç üyesi oldu.

Mihail Gorbaçov Stavropol’dan tanıdığı Komünist Partisi lideri Yuri Andropov’un altında 1982’den sonra parti içinde yükselmeye başladı. Andropov’un talimatıyla parti içinde yolsuzluk yaptıkları sanılan kişileri değiştirmek için köklü bir yeni örgütlenmeye gitti. Andropov’un 1984’teki ölümü üzerine, Mihail Gorbaçov, tüm beklentilerinin aksine Komünist Partisi başkanlığını Çernenko’ya bırakmak zorunda kaldı.

1985’ten Sonra: Glasnost ve Perestroyka

Mihail Gorbaçov, Çernenko’nun ölümünden bir yıl sonra muhafazakâr güçleri alt ederek Komünist Partisi Genel Sekreterliğine seçildi. Göreve geldiği ilk haftalarda, parti görevlilerinin tuttukları bütün kadrolarda büyük çapta uyguladığı işten çıkartmalarla, kendi gücünü pekiştirdi. Bunların arasında en tanınmış kurbanlar Dışişleri Bakanı Andrei Gromiko ve Politbüro’da en başta gelen muhalifi Grigori Romanov’du.

Mihail Gorbaçov 1985 yılının Ekim ayında Sovyetler Birliği’nin ekonomik ve sosyal yönden yeniden yapılanmasını öngören bir program sundu (Perestroyka). Ana ilkeleri arasında kişisel inisiyatiflere daha çok yer verilmesi ve piyasa ekonomisinde belirli değişikliklerin yapılması (örneğin üretimin daha çok talebe göre ayarlanması) gibi reformlar bulunmaktaydı. Açık bir bilgilendirme politikası sayesinde hükümetin verdiği kararların halkın bütün kesimleri için anlaşılabilir kılınması (Glasnost) öngörülmekteydi.

1987’den Sonra: Dış Politikada Rota Değişikliği

Mihail Gorbaçov dış politikada da radikal bir rota değişikliğine başvurdu. Amerika Birleşik Devletleri ile yaptığı silahsızlanma görüşmelerinde uzlaşmaya hazır bir tutum sergiledi (Sovyetler Birliği’nin o tarihe kadar bütün silah sistemlerinin buna dahil edilmesi konusundaki ısrarından vazgeçildi). Ve böylelikle Aralık 1987’de Orta Avrupa’da bütün orta menzilli nükleer füzelerin kaldırılması konusunda bir anlaşmanın imzalanmasını sağladı. Mihail Gorbaçov ekonomik değişim programını gerçekleştirebilmek için gerekli parasal kaynakları elde edebilmek amacıyla silahlanma masraflarını önemli ölçüde kısmak istediğinden, başka silahsızlanma önlemleri de bunun ardından geldi (örneğin Haziran 1991’de imzalanan START Sözleşmesi gibi).

1988’de birliklerini işgal edilmiş olan Afganistan’dan çekti. Sovyet birliklerinin Çekoslovakya Sosyalist Cumhuriyeti’ni (1968) ve Afganistan’ı (1979) işgal etmelerini Gorbaçov’un sonradan onaylamaması, SSCB’nin o tarihe kadar uyguladığı hegemonyal dünya gücü politikasından sapması anlamına geliyordu. Gorbaçov’un onayıyla 1990 yılında iki Almanya’nın birleşmesi mümkün olabildi.

Diğer Doğu Bloku Devletleri’ni reformlar yapmaya teşvik etti, Kızılordu birliklerinin geri çekilmesine önayak oldu ve böylelikle Şubat 1991’de Varşova Paktı’nın da sona ermesini onaylamış oldu.

1992’den Sonra: Gorbaçov’un Gücünü Yitirmesi

Gorbaçov’un 1990 yılında Nobel Barış Ödülü ile taltif edildiği dış politikadaki başarılarına karşın, ülke içindeki eleştiriler giderek artıyordu. Muhafazakârlar SSCB’nin etkisinin ve bir dünya gücü olarak konumunun tehlikeye gireceğinden korkarlarken, radikal reformcular yeniliklerin yeterince çabuk uygulanamamasından yakmıyorlardı.

1990’dan itibaren SSCB devlet başkanlığını yürüten Mihail Gorbaçov, yetkilerinin artırılmasına karşın, çeşitli Sovyet Cumhuriyetlerinin bağımsızlık kazanma yolundaki çabaları ve bu arada artış gösteren çatışmalarla başa çıkamadı. Gorbaçov’un bir devletler federasyonu olarak sürdürmeyi planladığı SSCB parçalandı.

Ağustos 1991’de başarısız bir darbe girişiminde bulunan Komünistlerin son bir şaha kalkması Gorbaçov döneminin sonunun başlangıcı anlamına geldi. Reformlar için ödünsüz çaba gösteren ve Rusya Komünist Partisi’nin ülke içindeki her türlü çalışmasını yasaklayan Rusya devlet başkanı Boris Yeltsin ülkesinin yeni güçlü adamı oldu. Mihail Gorbaçov 24.08.1991 tarihinde parti başkanlığından istifa etti. Ardından gelen yıllarda tekrar tekrar Rus politikasında söz almakla birlikte yeni politika tablosunda bir rol üstlenemedi. Gorbaçov Batı’da sevilen bir konuk ve yüksek ücretler karşılığı değişik ülkelerde söylevler veren bir kişi olarak yaşamını sürdürmektedir.

Kaynak: Wiki

Resim: By SpreeTom – Yükleyenin kendi çalışması, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=25096377

Bunu kaçırma!

John F Kennedy Kimdir

Kennedy Kimdir? John F. Kennedy Suikasti

Kennedy, ABD’nin en genç başkanı Kennedy iki yıllık görev süresi içinde barış umudu için bir …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir