Anasayfa / Yaşam / Kolesterol Nedir? Nasıl Düşürülür?
kolesterol nedir?

Kolesterol Nedir? Nasıl Düşürülür?

Tıp terminolojisinde kolesterol yüksekliğine hiperlipidemi adı verilmektedir. “Lipit” yağ, “hiper” ise çok fazla demektir. Dolayısıyla hiperlipidemi kandaki yağın çok yükselmesi anlamına gelmektedir ve bu halk arasında kolesterol yüksekliği olarak isimlendirilir.

Kolesterol Nedir?

Aslında bir karaciğer tarafından sentezlenen yağ ve bir protein karışımıdır. Doğrusu, sağlığımız için gerekli olan bir maddedir. Bazı hormonların sentezinde kullanılır, bazı vitaminlerin depolanmasına yardımcı olur ve hücrelerin yapısına katılır. Dolayısıyla kolesterol sıfır olsun gibi bir düşünce söz konusu olamaz. Ama çok fazla olduğu zaman damarlarda yıpranma görülür ve bu yıpranma da zaman içinde tıkanıklığa sebep olabilir. Kolesterol çoğu kez kanda tek başına taşınmaz, çoğunlukla bir proteinle birlikte taşınır. Eğer bu iyi proteinse, biz buna HDL, eğer kötü proteinse, yani kötü kolesterolse LDL olarak isimlendirilir.

Bunu tren ve yolcu gibi düşünebilirsiniz. Yani kolesterol orada bir yolcu, LDL ve HDL ise tren rolündedir. Kolesterol bu vagonlara atlayarak taşınır. Eğer LDL içinde görünürse bu kötü kolesterol, HDL içinde görünürse de iyi kolesterol olarak tanımlarız. HDL iyi kolesteroldür, çünkü HDL kolesterol aslında ekstra kolesterolü, yani kolesterol fazlasını karaciğere geri getirerek kanı temizler.

kolesterol belirtileri

LDL kötü kolesteroldür, çünkü kanda dolaşan fazla kolesterolü ifade eder. LDL’nin yüksek olması damarda hasar yaratır, vücut bu hasarı kapatmak için sıvama yapar ve bu sıvama zaman içinde gittikçe kalınlaşarak damarın tıkanmasına neden olur. Trigliseridler de genelde kolesterolden farklı bir yağ tipidir, ama trigliserid yüksekliği de damar tıkanıklığına yol açabilir.

Kolesterol Neden Olur?

Bazılarımız “Ben diyet yapıyorum ama buna rağmen bir türlü kolesterolümü düşüremiyorum” diyenleri duymuşuzdur. Hiperlipidemi ya genetik olarak ya gerçekten kötü bir diyetten dolayı ya da başka bir hastalıktan dolayı ortaya çıkar.

Kolesterolün bir üretim mekanizması vardır. Bu üretim mekanizmasında genetik olarak bir bozukluk varsa, kolesterol ya fazla üretilir ya da kandan uzaklaştırılamadığında gittikçe yüksek seviyelere ulaşır. Bu da kalp hastalıklarına yol açar. Örneğin, ailesel tip hiperlipidemilerde yüksek kolesterolün yiyecekle hiç ilişkisi yoktur. Yani ne kadar düzgün beslenme olsa da, bu kişilerde kolesterol yüksek devam edecektir. Burada sorumlu olan gen anneden veya babadan çocuğa geçer ve kolesterol metabolizması bozulabilir.

Sebep Olduğu Hastalıklar

Ailesel metabolizma bozukluğu olanlarda, çok küçük yaşlarda bile kalp by-passı geçirenler görülüyor. Kolesterolü yüksek olanlarda çoğu kez göz etrafında beyaz, sarı beyaz plakalar halinde yağ birikintileri görülür. Yağın fazla olması karaciğerin yağlanmasını da artırır. Uzun dönemde karaciğer yağlanması bağ dokusunu bozar ve karaciğeri harap eder. Karaciğer vücudumuzun fabrikasıdır; bütün önemli maddeler karaciğerde sentezlenir. Karaciğer eğer doğal yapısını kaybederse bu durumda siroz gelişir. Dolayısıyla uzun dönem kolesterolün yüksek devam etmesi siroza kadar giden bir tabloyu da yaratabilir.

kolesterol ve somon

Tanısı Nasıl Konur?

Basit bir kan testi ile kolesterol teşhisi konabilir. Burada önemli olan kişinin aç karnına bu testi yaptırması ve en az 9-12 saat kadar aç olmasıdır. 20 yaşından itibaren kolesterolü kontrol ettirmeyi, eğer normalse 5 yılda bir mutlaka baktırılması oldukça önemlidir.

Kolesterol İlacı Kullanmak Zorunlumudur?

Çok ciddi yüksekliklerde, özellikle ailesel bir problem zemininde kolesterol yükseldiyse ilaç kullanılabilir. Ama daha orta derecedeki yüksekliklerde hayatımızda yapacağımız bazı ufak tefek değişiklikler kolesterolün düşmesini sağlayabilir.

Nasıl Düşürülür?

Önce diyette dikkat edilmesi gereken bazı maddeler vardır. Örneğin doymuş yağları, trans yağları ve kolesterol miktarını düşürmek oldukça önemlidir. (Bakınız: sağlıklı beslenme bölümü)

  • Diyetinin her zaman renkli olmasına, sebze, meyve içermesine dikkat etmelisin.
  • Özellikle karbonhidrat açısından yüksek olan yiyecekler kolesterolü yükselteceği için bunları da mümkün olduğu kadar dikkatli tüketmek gereklidir.
  • Omega-3 içeren, özellikle soğuk sularda yaşayan somon ve sardalya gibi balıkları tüketmek çok önemli, çünkü bu balıklar LDL kolesterolü düşürür.
  • Kilo kontrolünü sağlamalısınız. Çünkü kilo verdiğiniz zaman hem total kolesterol, hem LDL hem de trigliserid düzeyleri düşer.
  • Fiziksel aktivite çok önemli. Düzenli bir fiziksel aktivite hem LDL kolesterolü düşürüyor hem de HDL kolesterolü yükseltiyor. O yüzden haftada en az beş gün, yarımşar saatlik egzersizler yapabilirsiniz. Basit ve hızlı bir yürüyüş bile bizim için çok iyi bir egzersiz.
  • Sigarayı bırakmalısınız, çünkü sigarayı bıraktığın zaman HDL iyi kolesterol yükseliyor.

Bunu kaçırma!

İşitme Kaybı Nedir?

İşitme Kaybı Nedir ve Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Bazı durumlarda kulağa ait hastalıklar, bazen de dış kulak yolunda olan basit kirlilik bile ses …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir